Ana sayfa Bilim Pompalarda Eco Design-Eko Tasarım Nedir?

Pompalarda Eco Design-Eko Tasarım Nedir?

308
PAYLAŞ
Pompalarda Eco Design-Eko Tasarım Nedir?

Pompalarda Eco Design Tasarımı Nedir ?

Merhaba arkadaşlar bu seferki mühendislik yazımızda Avrupa Birliği komisyonun 2012 yılında karara bağladığı ve tüm Avrupa Birliği ülkeleri, Avrupa Birliği direktiflerini uygulayan ülkelerde geçerli olan pompalarda enerji tasarrufunu gerektiren eko tasarım (Eco Design) direktifi ile ilgili biraz bilgi vereceğim. Bu gereklilik, ülkemizde bu konunun çok az bilinmesinden ötürü doğmuştur. Ülkemizde bu direktifi uygulayan pompa üretimi yapan firmaların sayısı bir elin parmağını geçmeyecek kadar azdır, bu da maalesef memleket olarak ne kadar geleceğimizi düşündüğümüzün bir göstergesidir. Lafı fazla uzatmadan bu Eko Tasarım nedir dilimiz döndüğünce anlatalım.

Öncelikle Eko Tasarım uygulanmayacak olan kullanım alanlarından bahsedelim, bunlar;

  • Yangın ile mücadele pompaları
  • Yerdeğiştirme pompaları (Dişli Pompalar, Vidalı Pompalar vs.)
  • Kendinden emişli pompalar

Eko Tasarım direktifinde pompaları dizayn tiplerine göre sınıflandırmamız gerekmektedir. Direktifte pompalar şu şekilde sınıflandırılmıştır;

Uçtan Emişli Rulman Yataklı (End Suction Own Bearing “ESOB”)

tnp-80-315-pompa-model-300x228
Uçtan emişli rulman yataklı pompa. ESOB
Uçtan Emişli Monoblok (End Suction Close Coupled “ESCC”)

tnm-65-160-katalog-montaj-model-300x228
Uçtan Emişli Monoblok Pompa. ESCC
Uçtan Emişli Monoblok In-Line (End Suction Close Coupled In-Line “ESCCI”)

drawing2-model-228x300
Uçtan Emişli Monoblok In-Line Pompa. ESCCI
Düşey Milli Çok Kademeli (Vertical Multistage “MS-V”)

mnv-40-1206-montaj-model-228x300
Düşey Milli Çok kademeli Pompa. MS-V
Çok Kademeli Dalgıç (Submersible Multistage “MSS”)

Çok Kademeli Dalgıç Pompa. MSS
Çok Kademeli Dalgıç Pompa. MSS

Eko Tasarım için Gerekli Hesaplamalar

Pompa tipi tanımlamalarımızı yaptıktan sonra Eco Design, “Eko Tasarım” yönergelerine göre önceden üretimde olan pompalarımızın mevcut verim yüzdelerini ve performans testlerini bilmemiz gerekmektedir. Gelelim şimdi pompalarımız Eco Design yönergesine göre nasıl hesaplamalarını ve tasarım geliştirmelerini yapacağız onları anlatalım.

Öncelikle pompamızın en iyi verim noktasında bize verdiği debi, basma yüksekliği değeri ve pompa devir hızını bilmemiz gerekmektedir. Sonra aşağıdaki özgül hız formülünü kullanarak pompamızın en iyi verim noktasında özgül sız hesaplamalarını yapacağız.  Hesaplamalarımızda kullanacağım formüllerin tümü aşağıdaki resimde anlatılmıştır. Bu resimde görmüş olduğumuz formül  bizim en verimli noktamızdaki değerler kullanılarak pompamızın Minimum Efficiency Index “MEI” (Minimum verim indeksi) katsayısı kullanarak pompamızın Eco Design gerekliliklerinde olması gereken verimidir. Bu hesaplamaları pompamızın en iyi verim noktasının %75 yük altında ve %110 yük altında hesaplamalarını da yapmamamız gerekmektedir.

toplam hesaplama. Eco Design
Kullanılacak Eco Design formülleri

Hesaplamalarımız yapacağımız formülleri gösterdikten sonra kafa karışıklığını gidermek için formül içerisinde bulunan C katsayısını biraz anlatalım. Resimde de gördüğümüz gibi C katsayısı pompanın dizayn tipine özgül hızına ve minimum verim indeksine bağlı olan bir kat sayıdır. Bu katsayı yönerge içerisinde bizlere tablo olarak sunulmuştur.

C katsayısı ve MEI tablosu. Eco Design
C katsayısı ve MEI tablosu

Sonuç

Gerekli bilgileri verdikten sonra tasarım yapmak kullanacağımız yolu şu şekilde özetleyebilir.

  1. Pompanın en iyi verim (BEP) noktasındaki debi ve basma değerleri bulunacak.
  2. Pompanın en iyi verim noktasında özgül hızı hesaplanacak.
  3. Özgül hız ve debi değerleri kullanılarak bu noktada minimum verim indeksi ve C katsayısına bağlı olarak olması gereken en iyi verim formül vasıtası ile bulunacak.
  4. Pompa verimi bu değerler altında kalıyor ise pompanın çark tasarımı ve salyangoz dizaynı geliştirilecek.

Umarım anlattıklarım karışık değildir. Elimden ve aklımdan geldiğince sizlere pompalarda Eco Design gerekliliklerini anlatmaya çalıştım. Bir sonraki yazıda görüşmek üzere keçi ile kalın.